یک کامپیوتر است که صفحات وب را پست می‌کند. هر وب سرور یک آدرس آی پی دارد و احتمالاً یک نام دامنه.

تعریف

در واقع به دو معنی است:

۱- یک برنامه کامپیوتری است که مسئول قبول کردن درخواستهای http از مشتریان است که همان مرور گرهای وب هستند و پاسخ ها را به همراه یک سری اطلاعات به آنها پست می‌کنند. این پاسخ ها همان صفحات Html هستند.بطور مثال اگر در صفحه مرور گرتان آدرس http://fa.wikipedia.org/index.php را وارد کنید ، یک درخواست به دامنه‌ای که نامش fa.wikipedia.org است ، فرستاده می‌شود. آنگاه سرور صفحه index.php را برای شما میفرستد.

۲- یک کامپیوتراست که یک برنامهٔ کامیپوتری را اجرا می‌کند و کارای اش همانند مطالبی است که دربالا گفته شد. هر کامپیوتری می‌تواند با نصب نرم افزار سرور به وب سرور تبدیل شود.

ویژگی های مشترک

در عمل بسیاری از وب سرورها، ویژگیهای زیر را نیز پیاده سازی می‌کنند:

۱-شناسایی : درخواست شناسایی اختیاری فبل از اجازه دسترسی به انواع منابع

۲- نه تنها مفاهیم استاتیک (مفاهیم فایلی که بر روی سیستم فایلی وجود دارد) بلکه مفاهیم داینامیک را با یک یا چند ساختار نیز مانند SSI, CGI, SCGI,FastCGI,JSP,PHP,ASP,ASP.NET اداره می‌کند.

۳- پشتیبانی از HTTPS تا به کاربران اجازه دهد اتصالات مطمئنی به سرور را بر روی پورت ۴۴۳ به جای ۸۰ برقرار کنند.

۴- فشرده سازی مطالب تا بتوان از حجم پاسخها کم کرد. ( توسط کد سازی GZIP )

6-پشتیبانی از فایلهای بزرگ تا بتواند فایلهای بزرگ‌تر از ۲ گیگا بایت را سرویس دهی کند.

۷-کنترل کردن پهنای باند : تا سرعت پاسخها را محدود کند و شبکه را پر ازدحام نکند و قادر باشد تعداد بیشتری مشتری را سرویس دهی کند.

سرورهای اینترنتی

آپاچی (Apache) :

این وب سرور در توسعه و همگانی شدن وب جهانی نقش بسیار مهمی داشته است . این وب سرور که به زبان C نوشته شده است دارای قابلیت cross- platform بوده و بر روی ماشین های مختلف قابل اجرا میباشد . دلیل انتخاب این اسم برای این وب سرور را نیز دو مورد ذکر کرده اند اول اینکه به یکی از قبایل قدیمی بومی آمریکا که به خاطر مقاومت و مهارت در ساخت ابزار آلات جنگی مشهور میباشند احترام گذاشته شود و ثانیا به این دلیل که (Root)ریشه پروژه به صورت یک سری پچ (Patch)میباشد . این وب سرور در یک گروه و به صورت کد باز (open source) گسترش یافت و از سال ۱۹۹۶ به عنوان محبوب ترین وب سرور برای HTTP در وب جهانی شناخته شده بود ولی در سال ۲۰۰۵ میدان مبارزه را به IIS مایکروسافت باخت و در حال حاضر نزدیک به ۴۹ % بازار وب سرور های جهان را به خود اختصاص داده است همچنین MAC OS آن را به عنوان وب سرور اصلی در پشتیبانی از WEB OBJECT خود برگزیده است . این وب سرور دارای ماژولهای امنیتی بسیار خوبی از جمله mod_access, mod_auth, mod_digest میباشد . آپاچی برای میزبانی هر دو نوع وب ایستا و وب پویا مناسب است .

IIS

وب سروری است که ارائه دهنده آن شرکت مایکروسافت میباشد و آخرین نسخه آن ۷٫۰IIS است .در واقع IIS مجموعه ای از سرویس های اینترنتی است که بصورت یکجا نمایش داده شده است . طبق آخرین آماری که منتشر شد بعد از وب سرور آپاچی بیشترین محبوبیت را بین کاربران داشته است و هم اکنون نزدیک به ۳۶% بازار وب سرور های جهان را در اختیار دارد . پلت فرمی که این وب سرور پشتیبانی میکند Microsoft Windows میباشد و در محیط های دیگر کار نمیکند . ورژن های مختلف آن را در زیر میبینیم :

IIS 1.0, Windows NT 3.51 available as a free add-on
IIS 2.0, Windows NT 4.0
IIS 3.0, Windows NT 4.0 Service Pack 3
IIS 4.0, Windows NT 4.0 Option Pack
IIS 5.0, Windows 2000
IIS 5.1, Windows XP Professional,Windows MCE
IIS 6.0, Windows Server 2003 and Windows XP Professional x64 Edition
IIS 7.0, Windows Server 2008 and Windows Vista

برای اولین بار مایکروسافت آن را در یک پروژه آکادمیک در دانشگاه اسکاتلند به صورت مجانی عرضه کرد . وسپس برای اولین بار از آن در Windows NT استفاده کرد که در آن قابلیتActive Server Page یا صفحه های فعال سرور را به آن افزود . بعدها با تکامل نسخه های ویندوز ، IIS هم تکامل پیدا کرد و در نسخه شماره ۶٫۰ آن مایکروسافت پشتیبانی از IPV 6.0 را نیز به آن اضافه کرد . ۳- مقایسه مشخصات امنیتی وب سرورهای آپاچی و IIS قبل از مقایسه باید به این نکته اشاره کنیم که به دلیل مجتمع بودن وب سرور IIS با سیستم عامل راه انداز آن ، و دارا بودن مسائل Integration مسائل امنیتی در این وب سرور بهتر رعایت شده است یعنی همان سیستمی که مسائل امنیتی را برای کابران سیستم اصلی فراهم میکند برای سیستم IIS هم کار میکند ولی آپاچی چون حالت Cross-platform دارد چنین قابلیتی را دارا نمی باشد .

مقایسه عملکردهای امنیتی وب سرور های Apache و IIS
قابلیت آپاچی IIS
Secure Login Yes Yes
SSL Yes Yes
Basic Authentication Yes Yes
Digest Authentication Yes Yes
LDAP Authentication Yes Yes
Passport Authentication Yes No
Active Directory Authentication Yes Only with third-party modules

ترجمه مسیر

وب سرورهاقادرند تا کامپوننت مسیر url را نگاشت کنند به :

۱- منابع فایل سیستم محلی ( برای درخواستهای استاتیک)

۲- نام برنامه داخلی یا خارجی( برای درخواستهای داینامیک)

برای مثال کاربر آدرس زیر را درخواست می‌کند :http://www.example.com/path/file.html مرورگر وب کاربر آنرا به یک اتصال به http://www.example.com با درخواست http 1.1 ترجمه می‌کند:

GET/path/file.html.php HTTP/1.1 HOST: www.example.com

وب سرور بر روی www.example.com ، مسیر درخواستی را به آدرس مسیر اصلی اضافه می‌کند. آنگاه وب سرور اگر فایل وجود داشته باشد آنرا خوانده و پاسخ را که مجموعه‌ای از مطالب فایل است به عنوان پاسخ میفرستد.

سهم استفاده در بازار

در زیر لیستی از نرم افزارهای وب سرور داده شده است که در برآورد Netcraft در ژانویه ۲۰۰۹ منتشر شده است
فروشنده محصول وب سایتهای میزبانی شده درصد
بنیاد نرم افزار آپاچی سرور آپاچی ۹۶,۵۳۱,۰۳۳ ۵۲٫۰۵%
مایکروسافت IIS 61,023,474 32.90%
GWS 9,864,303 5.32%
nginx nginx 3,462,551 1.87%
lighttpd lighttpd 2,989,416 1.61%
Oversee Oversee 1,847,039 1.00%
دیگر - ۹,۷۵۶,۶۵۰ ۵٫۲۶%
مجموع - ۱۸۵,۴۷۴,۴۶۶ ۱۰۰٫۰۰%